 |
PDK Devrimci Bülten - Sayý 37 (2) |
 |
 |
 DEVRÝMCÝ KUÞAKLAR ARASI ÝLÝÞKÝLER ÜZERÝNE (A. ÇELÝK)
I-Giriþ
Bugün devrimci kuþaklar arasýnda yani genç, orta ve yaþlý kuþaklar arasýnda muazzam bir kopukluk oluþmuþtur. Bu kopukluðun sosyal ve tarihsel kökenleri elbette ki, komünist hareketin ideolojik ve politik krizi içerisinde yatmaktadýr. Ýdeolojik ve politik týkanma, genel bir hareketin oluþumunu engellediði için, çeþitli kuþaktaki devrimci kadrolarýn birbirleriyle yakýnlaþmasýný da engellemekte ve böylece tarihsel olarak hem fiziksel hem de manevi bir bütünleþmenin ya da iç içe geçmenin (bir tek hareket içerisinde) de önünü týkamaktadýr.
Gerçek bir komünist hareketin toplumsal ölçekte etkili olabilmesi için, devrimci kuþaklar arasýnda saðlýklý ve doðru kanallarýn oluþturulmasý ve de bunlarýn doðru bir komünist ideolojik ve politik çizgi etrafýnda süreklileþtirilmesi þarttýr.
Genel hareket içerisinde her kuþaðýn kendine özgü bir tarihsel yeri, rolü ve iþlevi vardýr. Hiçbir kuþak bir diðerinin yerini hiçbir zaman layýkýyla dolduramaz. Bunlarý birbirinin karþýsýna çýkarmak da doðru deðildir. Bunlar aslýnda birbirlerini tamamlarlar ve birlikte tek bir nitelik içerisinde daha yüksek bir etkinlik meydana getirirler.
Kuþaklarýn kendilerine özgü tarihsel yerleri vardýr. Örneðin, komünist gençliðin özerk bir örgütlenmeye sahip olmasý bunun en iyi kanýtýdýr. Kuþaklar arasýndaki ayýrým hem zihinsel, hem fiziksel, hem de ruhsal olarak kendini gösterir.
Bu makalede, Türkiye’de komünist hareketin ayaklarý üzerine dikilmesi sürecinde yani bir partinin yaratýlmasý sürecinde, genel olarak genç ve yaþlý ya da olgun kuþaklar arasýnda nasýl bir iliþkinin geliþtirilmesi gerektiðini, geçmiþ deneyimleri de (olumlu ve olumsuz olarak) gözönüne alarak ele almaya çalýþacaðým.
II-TDH Ýçerisinde Kuþaklarýn Ýdeolojik ve Politik Tercihleri Üzerine
Tarihsel geliþimi içerisinde TDH’ye baktýðýmýz zaman, kuþaklarýn ideolojik ve politik tercihlerinde ilginç ayrýlýklar bulmaktayýz. Örneðin, 1960’lý yýllarýn sonlarý ve 1970’li yýllarýn baþlarýnda genç ve yaþlý kuþaklarýn (politik önderlik anlamýnda) politik tercihlerinde belirli bir farklýlýk söz konusudur.
Bu dönemde, devrimci hareket içerisindeki ideolojik ve politik sorunlar etrafýnda meydana gelen gruplaþmalar ya da kopuþmalar ayný zamanda kuþaklar arasýnda da bir tür kopuþmayý ya da çatýþmayý da ifade ediyordu. Gençlik hareketi içerisinde ortaya çýkan devrimci ideolojik ve politik gruplar, (örneðin THKO, THKP/C, TKP/ML-TÝKKO vb.) liberal bir politika izleyen ve kendilerinden daha eski olan kuþaklar ile de kopuþtular.
Liberal hareketlerin etkisi altýnda genel devrimci hareket içerisine çekilmelerine karþýn, öðrenci gençlik hareketi, politik bir kriz durumunda hýzlý bir ayrýþmanýn içerisine girdi. Öðrenci gençlik hareketinin temelini oluþturan örgütler, küçük-burjuva ideolojik ve politik eðilimlere (Maoculuk, Che Guaveracýlýk vs.) meyil ederlerken, temelini orta ve yaþlý kuþaklarýn oluþturduðu eðilimler ise daha çok liberal bir ideolojik ve politik eðilime meyil gösterdiler. Bu dönemdeki ideolojik ve politik kopuþmalar ayný zamanda kuþaklar arasýnda bir kopuþmayý da içerisinde barýndýrýyordu.
Bugün dahi belirli bir devrimci gelenekten gelen bazý eski kuþak devrimcilerin hýzlý bir þekilde liberal bir politik zeminde ortaya çýktýklarýna þahit olmaktayýz.
Yaþlý kuþaktan olan devrimcilerin bir çoðunun zamanla liberal bir politikayý seçmelerine karþýn, öðrenci gençlik içerisinden gelen devrimcilerin daha çok radikal bir mücadeleye meyil etmelerinin hiç kuþkusuz kuþaklarýn tarihsel yapýlarý ve bu yapýlarýn genel özellikleri ile iliþkileri vardýr. (1)
Öðrenci gençliðin daha çok küçük-burjuva akýmlara meyil göstermesi, bu gençliðin toplumsal yapý içerisindeki küçük-burjuva toplumsal konumundan kaynaklanmaktadýr. Bu küçük-burjuva toplumsal konumun ideolojik ve politik alandaki görünümü ise, eksik bir bilgi birikiminin sonucunda ortaya çýkan zaaflý bir dünya görüþüdür. Yani burjuva toplumunun en devrimci sýnýfýnýn (iþçi sýnýfý) çýkarlarýnýn tam olarak farkýna varýlmamasý ya da bilince çýkarýlamamasýdýr. Bundan daha doðal bir durum olamaz. Çünkü, gençlik, yalnýzca kendi birikimiyle bunu hiçbir zaman yapacak bir düzeyde olamaz. Kuþaklar içerisindeki tarihsel-fiziksel yeri buna engeldir. Hiçbir zaman gençlik eðilimleri içerisinde bunu baþaracak bir zamaný ve birikimi elde edemeyecektir. Bundan dolayý, onun, kendi birikimlerini ve devrimci enerjisini, kendisinden önceki devrimci kuþaklarýn birikimi ve tecrübesi ile birleþtirmesi gerekir.
Ancak eðer eski kuþaklar içerisinde doðru bir komünist damar varsa ve bu damar ile bir birleþme olursa, ancak boyutlarý sürekli büyüyen bir hareket oluþabilir. (2) Eðer böyle bir durum yok ise:
a-Gençlik hareketi içerisinde ortaya çýkan bir biçimsel komünist eðilim, olgun bir düzeye, varsa uluslararasý alanda varolan bir komünist eðilimin tecrübesinden yararlanarak geçebilir; (3)
b-Bu yukarýdaki durum sözkonusu deðilse, bir çok ulusal ve uluslararasý koþulun birleþmesinin sonucunda ve bir çok sancýlý ve zorlu bir sürecin sonunda, yaþlý ve komünist kuþaklar arasýnda oluþan komünist eðilimlerin giderek dengeli bir þekilde iç içe geçerek ve birbirini tamamlayarak geliþip boyatmasý.
III-Türkiye’de Genç ve Yaþlý Kuþaklar Arasýndaki Ýliþkilerde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Genç ve yaþlý kuþaklar arasýndaki devrimci iliþkilerde belirli bir dengenin yakalanmasý ve korunmasý þarttýr. Her iki kuþaktan birisinin, kendisini diðerinden tecrit etme durumu, hareketin genel çýkarlarýnýn zeminini terketmesi ile sonuçlanacaktýr. Çünkü, kuþaklar birbirleriyle birleþmeksizin gerekli olan maddi ve manevi özellikler bir araya getirilemeyecektir.
Bu noktada tarihsel tecrübelerin sonucunda ortaya çýkan, genç ve yaþlý kuþaklarýn her ikisinde de varolan bazý eksik ve hatalarýn neler olduðunu görelim.
Yaþlý Kuþaklar: Politik yenilgilerin vermiþ olduðu büyük bir moral bozukluðu ve uzun yýllarýn sonucunda oluþan bir yorgunluk, maddi ve manevi dünyalarýnda büyük tahribatlar yaratmýþtýr. Ýçerisinden çýkýp geldikleri küçük-burjuva geleneklerin (Maoculuk, Checilik, Sovyet revizyonizmi vs.) yetersiz ideolojik durumlarý, yenilgi dönemlerinde inançsýzlýða yol açmakta ve inançsýzlýðýn bilinçaltýna yerleþmesine neden olmaktadýr. Görünürde devrimci görünmektedirler ancak aslýnda bilinçaltlarýnda devrim ve komünizme büyük bir inançsýzlýk beslemektedirler. Kendi kafalarýnýn karýþýk olmalarýndan dolayý (özellikle de Sovyet deneyimi bunda büyük bir rol oynamýþtýr. Bürokratik devlet kapitalizmi hep sosyalizmle karýþtýrýlmýþtýr.) genç kuþaklara daha çok devrimin malzemesi olarak yaklaþmýþlardýr. Onlara göre, gençliðe düþen görev yalnýzca devrimin örgütsel ve askeri yükünü çekmekle sýnýrlýdýr. Genç kuþaklarýn araþtýrmacý ve dinamik yapýlarýnda (Bu daha çok bir ihtiyacýn ürünü olarak ortaya çýkmaktadýr. Hareketin durgun ve iflas etmiþ durumuna bir tepkidir.) hemen bir fraksiyonculuðun tohumlarýný görerek, eleþtirel sorgulama ve araþtýrmanýn ve böylece de “teorik susamýþlýðý” olanlarýn önü bürokratik yollarla kesilmiþtir. Varolanýn en iyi olarak sunulmasý ya da en iyi sanýlmasý nedeniyle gençliðin tarihsel dinamizminin sýnýrlarý olduðundan daha dar tutularak ya da sýkýlarak ya da baþka yanlýþ yerlere kanalize edilerek çarçur edilmiþtir.
Bugün gelinen noktada yaþlý kuþaklarýn tutuculuðu (ki uzun yýllarýn küçük-burjuva ideolojik-politik ve örgütsel alýþkanlýklarýndan beslenmektedir), genç devrimci kuþaklarýn kazanýlmasýnda en büyük engeli teþkil etmektedir. Gençliðin araþtýrmacý ve eleþtirel sorgulamasýnda hemen bir maceracý eðilimin çýkacaðýný görme anlayýþý, kendilerini onlar karþýsýnda daha ayrýcalýklý ya da üstün görme, (bürokratik örgüt geleneðinin kaçýnýlmaz sonucu) yeni kuþaklarýn büyük ve karmaþýk teorik ve politik sorunlardan “fazla anlayamayacaðý” inancý, yaþlý kuþaklar içerisinde güçlü olan sekter eðilimleri daha fazla geliþtirmektedir.
Devrimci örgütler geriye dönüp bir baksýnlar, genç kuþaktan kaç tane teorisyen ve önder kadro çýkarabilmiþlerdir? Hareketin çok gereksinme duyduðu “teorisyen” diye ortaya çýkanlar ise, kendi örgütlerinin resmi ideolojik sýnýrlarýnýn dýþýna çýkamamaktadýrlar. Peki son 24 yýllýk süreç içerisinde devrimci harekete genç kuþaktan hiç kimse katýlmamýþ mýdýr? Elbette ki katýlmýþtýr. Peki nasýl oluyor da bugün örgütlerin önder kadrolarýnýn ezici çoðunluðu 12 Eylül öncesi dönemden gelmektedir? Burada sadece belirmek istediðim, harekete katýlan genç kuþaklarýn örgüt yönetimlerinde ayný oranda temsil edilemedikleridir. Burada çok ciddi bir sorun vardýr. Bu dahi kuþaklar arasýndaki ciddi ayrýmýn bir göstergesidir. Harekete katýlan bu genç kuþaktaki devrimciler çok mu yeteneksiz ya da beceriksizdiler? Yoksa örgüt bürokrasilerinin çarkýnda eriyip gittiler mi ve toplumsal enerjileri çarçur mu edildi? Ölüm oruçlarý ve süresiz açlýk grevleri gibi eylemler bu tür sorularýn sorulmasýný ister istemez akla getirmektedir.
Yaþlý kuþaklar, genç kuþaklara güvenmek zorundadýrlar. Onlarý yalnýzca örgütün tehlikeli ve pratik iþlerine koþuþturan unsurlar olarak görmemelidirler; ama onlarý teorik inþa çalýþmalarý içerisine çekmeli, örgüt yöneticiliði iþlerine çekmeli ve politik strateji ve taktiklerin hazýrlanmasý iþlerine de çekerek, deneyim ve birikimlerini paylaþarak onlarýn özgüvenlerinin geliþmesini saðlamalýdýrlar. Genç kuþaklara öðretmenlik taslamaktan ziyade, onlarýn da gençlerden çok þey öðrenebileceklerini bilmelidirler. Denge, karþýlýklý öðrenme ve karþýlýklý paylaþma ve karþýlýklý sabýr ve ikna ile birlikte karþýlýklý anlayýþ ile saðlanmalýdýr. Düþüncenin ve bilincin geliþiminin bürokratik yollarla ya da örgütsel önlemlerle engellenmesi en kötü yoldur. Çünkü, bu eðilimler belirli bir süre örgüt içerisinde bastýrýlabilirler; ama kendisini örgüt dýþýnda pekala var ederek, baþka dinamiklerin etkileþimleri ile ve tarihsel koþullarýn elveriþli hale gelmesiyle, baþka noktalarda tekrar ortaya çýkabilirler. Çünkü, örgüt genel hareketin bir parçasýdýr. Örgüt dýþýna düþenler hareketin dýþýna düþmezler onun içinde pekala kalabilirler.
Genç Kuþaklar: Yapýlarý gereði dinamiklerdir. Bu dinamiklik onlarýn militan eðilimlere doðru daha fazla eðilim göstermelerine neden olmaktadýr. Bundan dolayý maceracý eðilimlere oldukça açýktýrlar.
Genç olduklarýndan dolayý ilk öðrendikleri teorik bilgiler genellikle basit ve yüzeyseldir. Tecrübe eksikliði ve iþin baþýnda olmalarý yani yüzeysel bilgi düzeyleri genellikle onlarý sabýrsýz yapmaktadýr. Bu da onlarý daha çok basit ve yüzeysel olan küçük-burjuva hareketlere daha çok yaklaþtýrmaktadýr.
Türkiye devrimci hareketine baktýðýmýz zaman, küçük-burjuva hareketlerin en çok öðrenci gençliðin sosyal enerjisini kullandýðýný görmekteyiz. Bu da tesadüf deðildir. Bu gençliðin küçük-burjuva toplumsal konumu, teorik bilgi eksikliði ve politik bilinç düzeylerinin düþük oluþu, vb. onlarý, küçük-burjuva ideolojik ve politik eðilimlere daha açýk hale getirmektedir.
Burada yaþlý ya da olgun kuþaklarýn dikkat etmesi gereken nokta, genç kuþaklarýn sabýrsýz ve maceracý eðilimlerini dizginlemeye çalýþýrken, onlarýn enerjik yapýlarýný öldürmeden yani pasifliðe itmeden, onlarýn dikkatini nasýl temel sorunlara çekebileceklerinin; içlerinde önemli unsurlarý nasýl derece derece önder kadrolar düzeyine getirebileceklerinin yöntemini bulmalarýdýr. Bu ancak sýký bir ideolojik mücadele ile birlikte, bu kuþaðýn teorik gereksinimlerini giderecek bir teorik birikim düzeyine ulaþmak ile birlikte, ikna yönteminin kullanýlmasý ile mümkündür.
Önemli olan bir diðer nokta da kiþisel insiyatiflerin doðru yönlendirilmesidir. Küçük-burjuva örgütler genellikle genç kuþaklarý, pasif bir konumda (düþünce açýsýndan) tutmaya çalýþmaktadýrlar. Her ne kadar genç kuþaklar yeterli bir teorik ve politik birikime sahip olmadýklarý ya da olamadýklarý (4) için küçük-burjuva akýmlara eðilim gösterseler de, bu küçük-burjuva akýmlarýn politik krizlerinin geliþtiði dönemlerde de içlerinde bazý unsurlar arayýþ içerisine girmektedirler. Yani onlarýn pasif bir duruma itilmesi ayný zamanda onlarýn toplumsal konumlarý ile de bir tür çeliþki oluþturmaktadýr. Tatmin edici bir teori ve pratik içerisinde olmadýklarý zaman, kiþisel inisiyatifleri onlarý ister istemez baðýmsýz çalýþmalara yönlendirmekte ve onlar da bu baðýmsýz ortamda “özgür düþünme” ortamý bulmaya çalýþmak istemektedirler. Bu, belirli bir dönemden sonra, hiç kuþkusuz, bir örgütsel yapýlanmaya dönüþmektedir.
IV-Sonuç
Genç ve yaþlý kuþaklar aslýnda bir tek tarihsel eðilimin iki geliþme derecesini ve bundan dolayý da iki biçimini oluþtururlar. Bunlar aslýnda tek bir harekete mensupturlar ve bundan dolayý da birbirlerine muhtaçtýrlar. Aralarýndaki iliþkilerin saðlýklý ve saðlam kurulmasý genel hareket açýsýndan hayati bir önem taþýmaktadýr. Her iki kuþaðýn birbirine yaklaþýmýnda biçem çok önemlidir. Hiçbirinin diðerinden üstün ve ayrýcalýklý bir yaný yoktur. Ýliþkilerde karþýlýklý ikna ve ideolojik mücadele aracýlýðýyla karþýlýklý etkileþim temel bir yere sahip olmalýdýr.
Gençliðin atýlganlýðý, yaþlý kuþaklar tarafýndan yerine göre risk alma ile; sabýrsýzlýklarý da ihtiyat ile dengelenmelidir. Ama asla yapýlmamasý gereken þey, gençliðe ait olan temel özelliklerin yani militanlýk, sabýrsýzlýk, atýlganlýk (bunlar enerjik olmanýn göstergesidirler), asla yok edilmeye çalýþýlmamalýdýr. Bunlarýn sadece doðru bir içerik ile doldurulmasýna ya da beslenmesine çalýþýlmalýdýr.
Ýþte 1960’lý ve 1970’li yýllarýn yaþlý kuþaklarý bunlarý yapamadýlar. Politik mücadelenin temelindeki militanlýðýn yadsýnmasý gençlik ile kopuþmanýn potansiyelini de zaten içinde taþýyordu.
Devrimci Bülten Sayý 37 Devamý...
(1) Bu her zaman böyledir demiyorum. Bir komünist hareketin toplumsal ölçekte ortaya çýkmadýðý ve devrimci kuþaklar arasýnda bir eklemlenmenin varolmadýðý bir zamanda ve de bu kuþaklarýn kendi hallerine býrakýldýklarý zaman ortaya çýkan doðal görünümden bahsediyorum.
(2) Rusya’da Lenin kuþaðýnýn Plehanov kuþaðý ile birleþmesi gibi.
(3) Genç Plehanov grubunun Marx ve Engels ile yakýn iliþki içerisinde bulunan Alman Sosyal-Demokrat Partisi ya da Avrupa Marksizmi ile iliþkisi gibi.
(4) Gençlik kuþaklar arasýndaki tarihsel yerinden dolayý olgun bir bilinç düzeyini (komünist hareket açýsýndan) elde edebilecek zaman,deneyim ve birikimden maddi nedenlerden dolayý yoksundur ya da yetersizdir. Onun bu durumu tarihsel bir durumdur.
|
 |
|
|
|
![]](themes/crookedred/images/whiter.gif)
